W wielu przedsiębiorstwach produkcyjnych wydatki związane z gospodarką odpadami systematycznie rosną. Po pierwsze wiele polskich przepisów musi zostać przystosowanych do istniejących standardów europejskich, a to oznacza zwykle zaostrzenie dotychczasowych wymogów. Po drugie, zmniejszająca się liczba składowisk i wynikająca z tego ograniczona możliwość utylizacji podbija ceny takich usług. Wreszcie bardzo często mamy, niestety, do czynienia z wewnętrznymi układami między firmami odbierającymi odpady, które można przyrównać do struktur kartelowych. Ceny przedstawiane klientom są nierzadko wcześniej ustalane między odbiorcami i w żadnym wypadku nie oddają realiów rynkowych. Takim działaniom można i trzeba zapobiegać, aby nadal pozostać konkurencyjnym, a nawet żeby wyprzedzić rynkowych rywali.

Analiza na początek
Ze względu na wspomniane wyżej uwarunkowania, działania HPI, jako zewnętrznego usługodawcy, ukierunkowane są na poprawienie bilansu kosztów i przychodów w ramach zarządzania gospodarką odpadami.
Realizacja każdego zlecenia rozpoczyna się w HPI od analizy danych umożliwiających ocenę sytuacji u klienta. Działając dla wielu przedsiębiorstw z różnych branż, w niemalże wszystkich krajach Europy możemy bardzo obiektywnie ocenić sytuację klienta oraz znaleźć najkorzystniejsze rozwiązania gwarantujące redukcję kosztów, jak i wzrost przychodów.
Jako zewnętrzny doradca sprawdzamy strukturę powstających odpadów oraz istniejące rozwiązania logistyczne – zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Przede wszystkim bierzemy pod uwagę specyfikację odpadów. Dane te umożliwiają określenie, które odpady są czynnikami kosztotwórczymi, a na których przedsiębiorstwo może zarobić, sprzedając je jako surowce wtórne. Niestety, bardzo często można spotkać się z przypadkami błędnej klasyfikacji. A dzięki odpowiedniemu zakwalifikowaniu, coś, co generuje koszty, może stać się surowcem wtórnym.
Kolejnym etapem jest analiza logistyki wewnętrznej – sprawdzane są miejsca powstawania odpadów oraz sposoby ich gromadzenia – a następnie logistyki zewnętrznej, czyli sposobu gromadzenia odpadów poza halą produkcyjną oraz dalszego transportu i struktury odbiorców, włącznie ze wszystkimi dodatkowymi kosztami związanymi z wywiezieniem odpadów.
Taka analiza pozwala na sprawdzenie, czy powstające w cyklu produkcyjnym odpady zostały odpowiednio zakwalifikowane.

Oddaj surowiec
Istnieje możliwość znalezienia alternatywnego sposobu wykorzystania różnych odpadów. To, co jest odpadem dla danego producenta i w związku z jego utylizacją staje się czynnikiem kosztotwórczym, dla innego jest surowcem i może być wykorzystane w cyklu produkcyjnym. Korzyści w tym przypadku są dwustronne.
Pierwszy producent zredukuje swoje koszty, ponieważ będzie mógł bezpłatnie przekazywać odpady innej firmie, natomiast drugi zmniejszy swoje koszty zaopatrzenia, bo będzie za darmo otrzymywał surowiec produkcyjny. Do skutecznego stosowania tego typu praktyki konieczne jest jednak wieloletnie doświadczenie poparte przeprowadzeniem odpowiednich ekspertyz i analiz oraz praktyczna znajomość cyklów produkcyjnych w różnych branżach.

Segreguj śmieci
Aby sprzedawać odpady z jak największym zyskiem lub utylizować po najmniejszych kosztach, potrzebna jest odpowiednia segregacja. Możliwości wygenerowania dodatkowych oszczędności na tym polu są często niedoceniane. Podstawowym błędem jest gromadzenie śmieci różnego rodzaju w jednym kontenerze. Wtedy koszt utylizacji jest większy, ponieważ firma odbierająca pojemnik przejmuje na siebie segregację. Często pracownicy produkcyjni nie są zainteresowani segregacją, gdyż nie należy to do ich obowiązków. Można to zmienić, ale trzeba pamiętać, aby w miejscu powstawania różnego rodzaju odpadów nie stawiać tylko jednego kontenera. Tak, by segregujący pracownik nie musiał przenosić różnego typu odpadów w inne miejsce w hali.

Logistyka zewnętrzna jest ostatnim elementem pozwalającym wygenerować oszczędności. Obejmuje ona sposoby gromadzenia odpadów w kontenerach zbiorczych, strukturę odbiorców, jak i wszelkie dodatkowe koszty z tym związane. Często firmy zajmujące się utylizacją obciążają klientów dodatkowymi kosztami związanymi właśnie z logistyką zewnętrzną, np. z kosztem zatrudnienia pracownika, który u klienta segreguje odpady po wywiezieniu z hali produkcyjnej. Może to być też opłata za dzierżawę kontenerów oraz dodatkowego sprzętu koniecznego do gromadzenia odpadów. Zdarza się też, że klienci są obciążani kosztem transportu z terenu fabryki na składowisko.
Na wszystkich wymienionych wyżej elementach można zaoszczędzić przez:
- odpowiednią strategię utylizacji,
- organizację logistyki wewnętrznej,
- wybór odpowiednich kooperantów,
- negocjację warunków współpracy.

Przejmując kompleksowo zarządzanie gospodarką odpadami, HPI opracowuje odpowiednie strategie utylizacji i zagospodarowania. Wraz z klientem przygotowywana jest koncepcja organizacji logistyki wewnętrznej. Ma ona zapewnić proste rozwiązania, pozwalające na odpowiednią segregację odpadów już w miejscu powstawania.
Kolejnym działaniem jest dobór odbiorców. Żeby móc skoncentrować się na swoich kluczowych działaniach, przedsiębiorstwa produkcyjne wybierają jednego partnera, który prowadzi odbiór wszystkich odpadów. Ten wariant jest najczęściej najmniej korzystny, ponieważ firmy działające kompleksowo nigdy nie oferują najlepszych możliwych warunków przy poszczególnych strumieniach odpadów.

Sukces = zarobek
Możliwą alternatywą jest kooperacja z zewnętrznym usługodawcą, czyli powierzenie zarządzania gospodarką odpadami outsourcerowi. Przedsiębiorstwa zyskują dzięki temu, że partner w zależności od rodzaju odpadów wybiera najkorzystniejsze możliwości utylizacji i najlepszych kooperantów w tej dziedzinie. Dla swojego klienta prowadzi także przetargi, negocjacje oraz monitoring rynku w celu stałego benchmarkingu. Aby zapewnić swoim klientom rzetelne wykonywanie usługi, HPI oferuje model wynagrodzenia uzależniony od wyników (udział w osiągniętych oszczędnościach).
Zaletą współpracy w modelu outsourcingowym jest możliwość ograniczenia kosztów i podniesienia przychodów średnio o 20%. Oszczędności te można uzyskać dzięki odpowiedniej organizacji gospodarki odpadami oraz dzięki efektom skali. Te ostatnie udaje się osiągnąć zewnętrznym usługodawcom działającym dla wielu klientów z różnych branż.

Dariusz Skoracki
managing director
HPI Poland Sp. z o.o.


HPI
Niezależny europejski usługodawca zaopatrzenia. Dla ponad 200 klientów z różnych branż negocjuje ponad 4 tys. umów. Z usługami sięgającymi od sourcingu po outsourcing w takich dziedzinach jak logistyka, opakowania, zarządzanie flotami samochodów, gospodarka odpadami, energia i telefonia – jest wiodącym europejskim przedsiębiorstwem zajmującym się zakupami przemysłowymi. Jedną z usług HPI jest optymalizacja kosztów i przychodów w gospodarce odpadami.