Zaufanie i komunikacja

Podpis elektroniczny - outsourcing

Polska branża FMCG przeszła ogromne zmiany w ciągu ostatnich lat. Skończyła się era ulicznych straganów, obok dobrze prosperujących małych, lokalnych sklepów, pojawiły się zachodnie sieci hipermarketów. Światowe koncerny uruchomiły w naszym kraju swoje fabryki, a rynek Unii Europejskiej zaczęły podbijać wyroby polskich producentów. FMCG to bardzo trudny rynek – zarówno dla producentów, hurtowników, jak i detalistów. Podstawowy kłopot polega na dotrzymaniu kroku gwałtownym i szybkim zmianom. Co roku do sklepów wprowadza się tysiące nowych produktów, a konsumenci mają do wyboru dziesiątki towarów o podobnych właściwościach i cenach. Rosną także ich wymagania co do miejsca i czasu dokonywania zakupów. Coraz większy nacisk kładzie się na jakość wyrobów, a posiadanie certyfikatów jakości, np. ISO, HACCP, GOST, staje się coraz powszechniejsze wśród polskich producentów żywności i napojów. Rośnie znaczenie produktów ekologicznych. Detaliczna sprzedaż żywności ekologicznej i niemodyfikowanej w Polsce w 2006 r. kształtowała się na poziomie 250–300 mln zł. W tej chwili mamy w Polsce blisko 300 sklepów specjalistycznych, a ich liczba zwiększa się o 20% rocznie. Do końca 2009 r. powstanie około 500 sklepów specjalistycznych (w tym małe sieci krajowe i sklepy zagraniczne), wydzielone regały lub części super- i hipermarketów, zaczną też działać 2–3 pierwsze specjalistyczne supermarkety oraz większe hurtownie i centra logistyczne.

Badanie przeprowadzone przez Cap Gemini, dotyczące trendów na rynku FMCG, pokazuje, że w najbliższych latach widocznym zjawiskiem będzie szybka konsolidacja i umiędzynarodowienie czołowych przedsiębiorstw. Na rynku dóbr szybkozbywalnych dominować będzie 20–25 marek należących do ok. dziesięciu globalnych producentów. Natomiast detaliści skoncentrują się na dalszym umacnianiu marek swych sieci sklepów, będą także starali się uzyskać większą kontrolę nad łańcuchem dostaw. Konsumenci mają coraz większe możliwości wyboru, więc ich pozycja na rynku wzrasta. Wymusza to wspomniane dążenie do umacniania się marek oraz skłania największych graczy do poszukiwania nowych strategii rynkowych.

Polski rynek to obecnie blisko 150 tys. sklepów, które sprzedają artykuły spożywcze i chemiczno-kosmetyczne. Według szacunków, wartość polskiego rynku FMCG to ponad 135 mld zł. 70% tej kwoty przypada na wyroby spożywcze: alkohole, artykuły mleczarskie, napoje bezalkoholowe, słodycze i leki OTC. Pozostałe 30% wypracowała branża tytoniowa i producenci chemii oraz kosmetyków. Wśród 20 największych kategorii spożywczych dominującą pozycję pod względem wartości sprzedaży zajmują alkohole: piwo i wódka. Siła przetargowa detalistów stale wzrasta, ale nadchodzące lata będą dla nich trudne. Niewielkie supermarkety zakończyły swój cykl życia, gdyż ich prowadzenie jest już zbyt kosztowne. Ożywienie biznesu mogą przynieść nowe inwestycje w wielkie hipermarkety, zdolne oferować starannie dobrane pakiety produktów i usług. Sieci sklepów dyskontowych podążają natomiast w kierunku „dyskonta jakościowego”. Jednocześnie trzeba zmieniać systemy sprzedaży, ponieważ szybko rośnie popyt na żywność świeżą i chłodzoną, której udział w sprzedaży może w najbliższych latach osiągnąć nawet o 60%.

Długoterminowe prognozy mówią, że wartość sprzedaży detalicznej w naszym kraju i w całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej będzie dynamicznie rosnąć. Według prognoz analityków, w tym roku wartość rynku handlu spożywczego zwiększy się w Polsce o około 6%, do ponad 200 mld zł, a w kolejnym przekroczy pułap 211 mld zł. Wpłynie to z pewnością na rozwój branży, w tym przede wszystkim nowoczesnych kanałów dystrybucji, ale rynek ten będzie wyglądał inaczej niż branża w dużych krajach Europy Zachodniej – w Niemczech, Francji czy Wielkiej Brytanii, gdzie dominują wielkie sieci handlowe. Bardziej prawdopodobny jest scenariusz rozwoju branży FMCG na wzór śródziemnomorski, gdzie 50–60% udziału w rynku ma handel tradycyjny. Wynika to m.in. ze struktury społecznej, w której znaczna część klientów pochodzi z gospodarstw wiejskich. Wpłynąć na to może także ryzyko związane z otoczeniem polityczno-prawnym, czyli z presją wywieraną na władzach ustawodawczych w celu ograniczenia rozwoju wielkich sieci handlowych w Polsce. Przykładem niech będą próby zakazu handlu w określone dni tygodnia czy roku. Mimo to wielkie sieci handlowe planują dalsze inwestycje w naszym kraju. Takie zamiary zadeklarowały już niemiecka Grupa Metro, francuska Grupa Casino czy sieć Carrefour. Wejście na polski rynek zapowiada lider w światowym handlu detalicznym, amerykański Wall-Marta, wszedł już niemiecki gigant Aldi. Jego sieć to dziś ponad 6,5 tys. sklepów w Europie i przychody netto ponad 50 mld dolarów. W Polsce otworzył na razie siedem sklepów. I choć to niewiele, dla porównania – Lidl ma ok. 300 sklepów, duńskie Netto – 137, a prawdziwym potentat – Biedronka – ponad tysiąc sklepów, to pokazuje, że w Polsce nadal jest miejsce na kolejne dyskonty. Jak podaje The Nielsen Company (firma badająca m.in. rynek marketów), największe zagęszczenie tanich sklepów jest w Norwegii (253 sklepy na milion mieszkańców, dane z 2005 r.). Polska jest na dalszej pozycji w tym rankingu: na milion mieszkańców przypada u nas 38 dyskontów. Ponadto dalsze otwieranie nowych sklepów zadeklarowały również polskie firmy, które znajdują się w grupie największych detalistów FMCG na krajowym rynku. Chodzi m.in. o Eurocash czy Alma Market.

Na rynku dóbr spożywczych zaobserwować można w ostatnich latach nasilającą się konkurencję między sieciami detalicznymi. Rosnąca konkurencja cenowa zmusza sieci do poszukiwania coraz tańszych dostawców, a także do uproszczenia stosowanych procedur i poprawy efektywności działania. Wszystko to sprawia, że branża FMCG to idealny klient dla dostawców outsourcingu.