Szybko zmieniający się rynek powoduje, że nawet najlepiej zarządzane przedsiębiorstwa zmieniają swoje podejście do logistyki co kilka lat. Standardem staje się sytuacja, w której firma rozpoczynająca działalność posiadając własne magazyny i flotę pojazdów, po upływie kilku lat decyduje się maksymalnie skoncentrować na podstawowej działalności i rozpoczyna proces outsourcingu logistyki.

Realizacja skomplikowanych procesów logistycznych angażuje zazwyczaj środki trwałe o znacznej wartości - magazyny fabryczne, centra dystrybucyjne czy lokalne składy. Także fizyczny przepływ towarów pomiędzy punktami sieci dystrybucyjnej realizowany jest przez floty należące z reguły do samych przedsiębiorstw, a nie wyspecjalizowanych usługodawców. Dlatego też istotnym elementem skłaniającym firmy do rezygnacji z powiększania środków trwałych związanych z logistyką jest efektywność ich wykorzystania. Firmy logistyczne dysponują większą elastycznością w kwestii zaplecza magazynowego oraz taboru. Racjonalne zatem wydaje się, że coraz częściej optymalizacja systemów dystrybucyjnych, odbywa się poprzez poprzez wykorzystanie usług wyspecjalizowanych dostawców kompleksowych rozwiązań logistycznych. Wynika to z przekonania, iż prawdziwy koszt finansowania inwestycji w środki trwałe jest czasami większy niż zwrot generowany przez taką inwestycję. Powierzenie obsługi procesu wyspecjalizowanej firmie logistycznej, wnosi jeszcze jedną zasadniczą oszczędność, powstałą w wyniku likwidacji (lub znacznej redukcji) działu transportu/magazynowego. Piony te oprócz kosztów pracowniczych pochłaniają duże nakłady związane z zakupem np. specjalistycznego oprogramowania. Firmy logistyczne również korzystają z zaawansowanych systemów, jednak koszt ich zakupów mogą zrekompensować w rozłożeniu na kilku klientów – działa efekt skali. Takie podejście umożliwia przede wszystkim zastosowania skutecznych innowacji organizacyjnych oraz technologicznych (nie licząc wzmiankowanej redukcji kosztów), co może przełożyć się na bezpośrednie źródłem przewagi konkurencyjnej. Przykładem takiego działania na szeroką skalę może być spółka Metro Group (międzynarodowy koncernem handlowy obecny w Polsce poprzez cztery sieci dystrybucyjne: Makro Cash & Carry, Real, Media Markt, Saturn), która zrezygnowała z posiadania magazynów centralnych. Dzięki tej koncepcji realizowanej wspólnie przez Metro Group Logistics z Schenker, możliwe jest realizowanie dostaw bezpośrednio od dostawcy do marketu bez konieczności składowania w magazynach centralnych. Składowanie ograniczone jest do minimum – odbywa się głównie na środkach transportowych oraz na półce sklepowej. Zasadnicza korzyść tego rozwiązania to obniżenie całkowitych kosztów logistycznych uzyskiwane dzięki eliminacji niektórych ich składników, takich jak koszt posiadania i utrzymania magazynu, koszty administracyjne magazynu (w tym również systemu IT) oraz koszty kapitałowe wynikające z utrzymywania towaru w magazynie. Poziom korzyści nie ogranicza jedynie do samej firmy – system ten, poprzez szybszą i dokładniejszą dystrybucję informacji, pozwala dostawcom (grupie ponad dwóch tysięcy firm) dokładniej prognozować popyt i zoptymalizować wykorzystanie własnych zasobów produkcyjnych.

Obecnie firmy oferujące outsourcing logistyczny znacznie poszerzyły zakres dostępnych usług. Prosta usługa dystrybucyjna – odbiór przesyłki, konsolidacja, transport, dostawa do odbiorcy, w której relacje pomiędzy odbiorcą i dostawcą usług są krótkoterminowe i mało partnerskie a cena gra zasadniczą rolę, ulegają zmianie. W tej chwili usługi outsourcingowe są projektowane pod konkretne potrzeby jako kompleksowe pakiety, dzięki którym klienci mogą konkurować nie tylko kosztem, ale również takimi elementami jak precyzyjny czas dostawy oraz bieżąca dostępność informacji o statusie przesyłki. Istotnym elementem tego procesu są ludzie. Nie istnieje chyba w tej chwili, chcąca liczyć się na rynku firma usługowa, pozbawiona wykwalifikowanego zespołu składającego się z doświadczonych ekspertów logistycznych uczestniczących w projektowaniu rozwiązań specyficznych dla danego klienta, koordynujących ich realizację i odpowiedzialnego za natychmiastową reakcją w przypadku zagrożenia ciągłości procesu.

Oczywiście podstawowym zakresem usług jest transport i składowanie, jednak towarzyszą im dodatkowe usługi serwisowe takie jak inwentaryzacja zapasów, kontrola jakości, a nawet obsługa marketingu bezpośredniego. Usługi te tworzą wartość dodaną w stosunku do usług podstawowych, jakimi jest fizyczne przemieszczanie i składowanie. Często wartość ta jest nieosiągalna w przypadku ich wykonywania we własnym zakresie. W skład pakietu wchodzą również usługi informacyjne – jak wspomniany system do obsługi zamówień klientów oraz udostępnianie bieżącej informacji o statusie przesyłek. Współczesne elastyczne systemy operacyjne, bardzo łatwo zintegrować z systemami klientów w celu wymiany informacji o zleceniach, przekazywania potwierdzeń dostawy a także informacji o ewentualnych zakłóceniach. Usługodawcy poprzez rozszerzenie swej oferty coraz częściej proponują przejęcie roli zarezerwowanej do tej pory dla tego, dla kogo pracowały.

Najważniejszą zmianą w mentalności przedsiębiorców jest fakt przekwalifikowania potrzeb. Dzisiaj wbrew pozorom zagwarantowanie sobie jak najniższej ceny usług schodzi na plan dalszy. Ważniejsze od dążenia do redukcji kosztów są elastyczność obsługi – zdolność do szybkiego wprowadzania zmian oraz zwiększenie jej poziomu, mierzonego takimi wskaźnikami, jak czas dostawy. Decyzje o outsourcingu pociągają za sobą radykalną restrukturyzację całej firmy. Według analityków, przyszłością outsourcingu jest strategia łańcucha dostaw oraz jej doskonalenie a także integracja rozproszonych dostawców (operator logistyczny występuje jako zarządca całego szeregu dostawców i firm współpracujących z klientem) usług oraz ich systemów IT. Zmienia się także wybitnie rola dostawców usług outsourcingowych. Do tej pory firmy logistyczne pełniły funkcje czysto mechaniczne w łańcuchu dostaw (dzięki ich działaniom następowało fizyczne przemieszczanie towarów i produktów). Obecnie firmy korzystające z ich usług coraz częściej powierzają im rolę całościowego i odpowiedzialnego zarządcy i koordynatora procesu. Dzisiejszy obraz firmy jako partnera logistycznego kształtuje się tak, że występuje on jako podmiot oferujący kompleksowy rozwój strategii logistycznej oraz udział w jej realizacji. Tak wygląda współczesna zintegrowana obsługa logistyczna.

Warto jednak zaznaczyć, że nie istnieje idealna strategia przetrwania na rynku. Trend do outsourcingu nie może przekreślać myślenia w kategoriach dopasowania działania do kultury organizacyjnej firmy i skupiającej się na utrzymanie długotrwałej przewagi konkurencyjnej. Każdorazowa decyzja o skorzystaniu z usług dostawcy zewnętrznego powinna być poprzedzona analizą ekonomiczną, gdzie uwzględnia się zarówno korzyści, jak też i koszty, także utraconych możliwości.

Sebastian Kanikuła