Era technologii VoIP (Voice over IP) rozpoczęła się w 1995 roku. Wtedy to firma Vocaltec stworzyła oprogramowanie pozwalające na rozmawianie przez sieć IP. Rok później powstało pierwsze urządzenie pozwalające na taką konwersację w czasie rzeczywistym. Usługa VoIP polega na stworzeniu cyfrowej reprezentacji sygnału mowy, poddaniu go odpowiedniej kompresji i podzieleniu na pakiety. Taki strumień pakietów jest następnie przesyłany za pomocą sieci pakietowej wraz z innymi danymi pochodzącymi, na przykład, od komputerów. W węźle odbiorczym cały proces jest odtwarzany w odwrotnym kierunku, dzięki temu otrzymujemy normalny sygnał głosu. To właśnie integracja telefonu z transmisją danych i stworzenie jednej uniwersalnej sieci, mogącej przenosić każdy rodzaj ruchu, jest głównym założeniem tej technologii. Dzisiaj technologią VoIP zajmuje się niemal każda firma produkująca sprzęt (w ofercie są już przecież aparaty telefoniczne, niczym nieróżniące się od standardowych, które wykorzystują ten rodzaj transmisji) i oprogramowanie dla telekomunikacji. Również większość operatorów telekomunikacyjnych nie mogła pozostać w tyle za tak dynamicznie rozwijającym się rynkiem.

Popularność VoIP wiąże się przede wszystkim ze znacznie mniejszymi (w porównaniu z tradycyjną technologią) kosztami. Międzynarodowe lub międzymiastowe rozmowy telefoniczne, są nawet kilkadziesiąt razy tańsze. W dodatku im więcej i dalej (w sensie geograficznym) dzwonimy, tym szybciej rosną oszczędności. Wynika to z tego, że głos transportowany jest przez sieć pakietową (np. sieć lokalną, Internet) jak najbliżej centrali telefonicznej abonenta-odbiorcy, a dopiero tam transmitowany jest do stacjonarnej sieci telefonicznej. Kosztem takiego połączenia są zatem cena impulsu lokalnego i opłata za dostęp do sieci osoby inicjującej rozmowę. Wiele firm udostępnia także za dodatkowy abonament swoje bramki będące interfejsem pomiędzy siecią pakietową a siecią POTS (Plain Old Telephone Service), czyli zwykłą siecią telefoniczną z komutacją łączy. Kolejnym krokiem (patrząc chronologicznie nawet pierwszym) po połączeniach typu PC2Phone (rozmowy z komputera podłączonego do sieci na numery stacjonarne) jest telefonia IP, w której transmisja głosu odbywa się wyłącznie za pośrednictwem sieci pakietowej (np. wewnątrz firmowego intranetu). Najbardziej znanym przykładem takiej usługi są wszelkiego rodzaju funkcje połączeń głosowych w komunikatorach internetowych (tzw. połączenia PC2PC), za które z reguły nie są pobierane żadne opłaty. Kolejnym popularnym zastosowaniem technologii IP jest integracja sieci korporacyjnych. Połączenie sieci transmisji danych i głosu powoduje obniżenie kosztów wdrożenia i konserwacji takiej sieci. Wprowadzenie usługi VoIP w sieci korporacyjnej jest także dużo łatwiejsze niż w sieci Internetu ze względu na możliwość sterowania priorytetami strumieni danych, co w ogólnoświatowej sieci jest niemal niewykonalne.

Obecnie z technologii IP najczęściej korzystają duże firmy i instytucje. Co prawda wartość inwestycji w nowoczesną łączność jest znaczna, zwrot z niej jest bardzo szybki – przede wszystkim ze względu na dużo mniejsze koszty eksploatacji. Dodatkowe oszczędności uzyskuje się tutaj poprzez zintegrowanie korporacyjnego intranetu (który dzięki VPN może obejmować biura w różnych krajach) z lokalnymi sieciami telefonii stacjonarnej (własne bramki VoIP). Takie rozwiązania pozwalają korzystać użytkownikom z zupełnie nowych, niespotykanych w tradycyjnej technologii, funkcjonalności. Możliwości VoIP pozwalają na przykład na wybieranie numeru abonenta z poziomu aplikacji typu PIM czy też obsługę poczty elektronicznej za pomocą dedykowanego aparatu telefonicznego. Dostawcy usług VoIP umożliwiają korzystanie ze swojej oferty na wiele sposobów. Prawie zawsze udostępnią nam specjalną aplikację służącą do nawiązywania tanich połączeń przez Internet. Niestety, większość aplikacji umożliwia połączenia przez VoIP tylko w ramach sieci jednego operatora.

Technologią IP są także zainteresowane firmy z sektora SMB. Firmy te używają najczęściej telefonii hybrydowej (wykorzystującej stary i nowy sposób transmisji głosu), wyposażając swoje wewnętrzne centralki telefoniczne w odpowiednie moduły, które pozwalają na korzystanie z usług wybranego dostawcy VoIP. Główne zalety tych rozwiązań to zarówno szybkość wdrożenia, jak i prostota obsługi: wybieranie połączeń odbywa się standardowo, natomiast już za formalną realizację połączenia (właściwą linią telefoniczną lub z wykorzystaniem usługi VoIP) odpowiada oprogramowanie centrali. Powszechne są już w sprzedaży stosunkowo tanie routery sprzętowe z opcją VoIP, które pozwalają na podział łącza internetowego na kilka komputerów, przy jednoczesnej możliwości korzystania z tanich połączeń za pomocą zwykłego aparatu.

Analitycy rynków telekomunikacyjnych są przekonani, że to właśnie do technologii IP należy przyszłość rynku połączeń głosowych. Raport firmy Frost & Sullivan, wskazuje, że telefonia IP może obsługiwać nawet do 75%. wszystkich połączeń głosowych do 2007 roku. Z badań Pyramid Search wynika natomiast, że Polska jest największym rynkiem tego typu usług w Europie Środkowej i Wschodniej. Co ciekawe, połączenia przez VoIP nie są zarezerwowane jedynie dla połączeń kablowych. Japoński operator sieci komórkowej DoCoMo planuje udostępnić je swoim abonentom.

Operatorzy telekomunikacyjni szybko dostrzegli, że nie sposób walczyć z tą technologią, która burzy tradycyjne schematy w telekomunikacji. Skoro nie ma sensu walczyć, należy się przyłączyć do trendu. Czarnowidztwo rynkowych wizjonerów, wieszczących upadek tradycyjnym telekomom, raczej nie ma prawa się sprawdzić. Obecnie niemal wszyscy czołowi operatorzy mają w swoim portfolio ofertę, która umożliwia klientom niemal natychmiastowy - i często również bardzo atrakcyjny kosztowo - dostęp do telefonii internetowej.