KPO na tle rynku nowoczesnych usług biznesowych

Centra nowoczesnych usług biznesowych można podzielić na trzy zasadnicze rodzaje. Pierwszym są centra outsourcingu procesów biznesowych (Business Process Outsourcing Centres). Drugim są centra usług wspólnych (Shared Service Centres). Ostatnim rodzajem centrów świadczących usługi biznesowe są centra badawczo-rozwojowe (R&D Centres).

Najbardziej rozpowszechnione w naszym kraju są centra BPO. Działają one najczęściej jako wyspecjalizowane firmy zewnętrzne lub jednostki organizacyjne korporacji. Ich działalność polega na realizacji wybranych procesów biznesowych na zlecenie innych przedsiębiorstw. Drugim, również popularnym w naszym kraju rodzajem centrów usług biznesowych są centra SSC. Tego typu jednostki działają najczęściej jako odrębne jednostki usługowe w ramach działalności danego przedsiębiorstwa. Zdarzają się również centra świadczące usługi jako samodzielne podmioty gospodarcze i działające na rzecz powiązanej kapitałowo organizacji macierzystej i jej oddziałów.

Podstawowa różnica między centrami BPO i SSC leży w rodzaju obsługiwanego przez nie klienta. Firmy BPO są głównie zorientowane na klientów zewnętrznych, przejmując od nich realizację wybranych procesów biznesowych. Z kolei SSC są jednostkami wyodrębnionymi w ramach danej firmy i działają na rzecz macierzystej organizacji. Obecnie wiele centrów typu SSC ewoluuje w kierunku organizacji hybrydowych SSC/BPO harmonijnie łączących funkcje centrów SSC i BPO, świadczących usługi zarówno dla firm zewnętrznych, jak i oddziałów spółki matki.

Wśród centrów typu BPO/SSC wyróżnia się również centra badawczo-rozwojowe (R&D Centres). Są to bardzo wyspecjalizowane przedsiębiorstwa prowadzące prace na zlecenie innych firm. Świadczą one bardzo szeroki wachlarz usług badawczo-rozwojowych.Do centrów R&D zalicza się również centra techniczno-inżynieryjne, a także centra, w których dominującą działalność stanowią prace nad rozwojem oprogramowania. Usługi typu Knowledge Process Outsourcing (KPO) świadczone są zazwyczaj w centrach R&D, w tyle nie pozostają jednak polskie centra typu BPO, które ciągle rozszerzają wachlarz oferowanych usług. Od tradycyjnych centrów Business Process Outsourcing centra typu Knowledge Process Outsourcing odróżniają się głównie tym, iż najważniejszą wartością dodaną, jaką oferują, jest wiedza, a nie powtarzalne procesy, które dzięki niskim kosztom pracy stają się opłacalne dla – głównie zagranicznych – inwestorów. W centrach KPO tworzone są zaawansowane ekspertyzy, analizy, oceny ryzyka oraz różnorodne badania naukowe.

Centra Knowledge Process Outsourcing w Polsce

Centra usług świadczące usługi Knowledge Process Outsourcing to wysoko wyspecjalizowane jednostki zajmujące się obsługą procesów takich jak analizy i badania biznesowe, badania rynku, usługi prawne i patentowe czy szeroko rozumiany konsulting. – W porównaniu z Indiami polski rynek KPO jest wciąż młody. Znajduje się w stosunkowo wczesnym etapie rozwoju, ale ma duży potencjał wzrostu – mówi Detlev J. Hoch z McKinsey & Company. – Według naszych statystyk pod koniec 2009 r. w Polsce było 13 centrów KPO/DSS (Knowledge Process Outsourcing/Decision Support Services), a pod koniec roku 2010 liczba ta wzrosła już do 23. Jednocześnie wiele tradycyjnych centrów BPO, ITO i R&D/ESO rozszerzyło swoją działalność o usługi typu KPO/DSS.

Jak wynika z raportu „Sektor nowoczesnych usług biznesowych w Polsce” przygotowanego przez Związek Liderów Sektora Usług Biznesowych w Polsce (ABSL) obecnie centrów świadczących wysoko specjalistyczne usługi badawczo-rozwojowe w naszym kraju jest 77. Główne ośrodki ich lokalizacji to Warszawa, Kraków, Wrocław i Łódź. Pracuje w nich ponad 12 tys. osób. Według analiz Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych w Polsce w naszym kraju dominują centra świadczące usługi finansowo-księgowe oraz IT. Dodatkowo pewną specjalizację wykształciły też poszczególne regiony kraju. Przykładowo: w Warszawie, Łodzi i Poznaniu dominują finanse i księgowość, w Krakowie i Trójmieście – projekty IT, a we Wrocławiu – centra badawczo-rozwojowe (Research & Development, R&D). We Wrocławiu prawie 1/3 zatrudnionych w sektorze nowoczesnych usług biznesowych pracuje w centrach badawczo-rozwojowych, co jest największą wartością w gronie głównych lokalizacji dla offshoringu usług w Polsce. We Wrocławiu centra KPO zajmują się głównie rozwojem oprogramowania (Research & Development/Software Development). Podobny profil centrów KPO istnieje w Trójmieście.