Pierwsza kwestia to zasiłki. Właściciele budynków lub lokali mieszkalnych, a także posiadacze spółdzielczego prawa własnościowego oraz lokatorskiego prawa do lokali mieszkalnych, mogą się o nie ubiegać na odbudowę zniszczonych przez powódź budynków. Wsparcie finansowe mogą otrzymać także najemcy po uzyskaniu zgody właściciela na przeprowadzenie remontu. Zgłoszenia przyjmowane są przez samorządy gminne, a następnie przekazywane do wojewodów, którzy informują o zapotrzebowaniu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Resort ten z kolei w porozumieniu z Ministerstwem Finansów z rezerwy celowej budżetu Państwa przyznaje środki. Wypłacaniem pieniędzy zajmują się lokalne ośrodki pomocy społecznej.
Kwoty do 20 tys. zł przyznawane są osobom rezygnującym z wyceny. Natomiast przyznanie kwoty do 100 tys. zł, która wypłacana jest w ratach (pierwsza to 50% kosztów remontu lub odbudowy), wymaga oszacowania poniesionej szkody przez rzeczoznawcę majątkowego delegowanego przez wojewodę. Oczywiście osoby, które otrzymają wsparcie, mają obowiązek potwierdzić w formie rachunków i faktur, że przyznane środki zostały zagospodarowane zgodnie z celem, na który zastały przyznane. W przypadku niedostarczenia tych dokumentów lub alokacji na inne cele zasiłek będzie musiał być zwrócony.

Rządowe wsparcie dla gmin
Inaczej wygląda pomoc w przypadku gmin. Minister Rozwoju Regionalnego, Elżbieta Bieńkowska, zapowiedziała wsparcie 600 mln zł – po 1/3 z funduszy unijnych w ramach dodatkowej puli przyznanej Polsce, środków budżetowych będących w dyspozycji MSWiA oraz środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zgodnie z zapowiedzią, program ten ma finansować w 14 gminach szczególnie dotkniętych powodzią całą infrastrukturę lokalną (drogi, mosty, szkoły, przedszkola, budynki użyteczności publicznej) oraz infrastrukturę związaną z kanalizacją i oczyszczaniem ścieków.
Program wsparcia ma być realizowany przez 2 lata. W pierwszej kolejności mają być odbudowywane placówki oświatowe i zdrowotne oraz stacje uzdatniania wody. Zarządy województw określą priorytetowe projekty w gminach, które zostaną wpisane na listę kluczowych inwestycji Regionalnych Programów Operacyjnych. Dużą dogodnością będzie zapewne fakt, że gminy nie będą dopłacać do realizacji tych inwestycji.

Pomoc dla szkół i przedszkoli
Wsparcie związane z remontami szkół zapowiedziało również Ministerstwo Edukacji Narodowej. Jednostki samorządów terytorialnych mogą składać wnioski o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej z 0,6% rezerwy w 2010 r. z tytułu dofinansowania likwidacji szkód spowodowanych żywiołami w obiektach oświatowych. Wnioski sporządzone w oparciu o formularz zamieszczony na stronie internetowej ministerstwa wraz z kopią protokołu komisji powołanej przez wojewodę do oszacowania strat powinny być sporządzone w dwóch egzemplarzach i skierowane (niezwłocznie po oszacowaniu strat) na adres MEN.
Istnieje możliwość złożenia wniosków przed końcem procedury związanej z odszkodowaniem (w przypadku ubezpieczonych obiektów). Jednak po ustaleniu odszkodowania wnioskodawca powinien niezwłocznie uzupełnić wniosek i podać kwotę odszkodowania. Szczegółowy wykaz osób odpowiedzialnych regionalnie za realizację tego programu można znaleźć na stronie ministerstwa www.men.gov.pl.
Ponad 400 mln zł bezzwrotnej pomocy dla szkół, przedszkoli, szpitali i placówek zdrowia zapowiedział też minister Jacek Rostowski w ramach Funduszu Solidarności UE. Pieniądze mają pokryć część wydatków związanych z usuwaniem skutków powodzi w tych obiektach. Fundusz Solidarności nie pokrywa szkód podlegających ubezpieczeniu, szkód prywatnych ani strat powstałych w rolnictwie, pomimo że do szacunku wliczane są wszystkie straty. Warto tutaj podkreślić, że aby otrzymać środki z tego funduszu, szkody wyrządzone przez powódź muszą wynieść ponad 2,1 mld euro.
Na złożenie wniosków do Komisji Europejskiej z Funduszu Solidarności UE przewidziany jest okres 10 tygodni od czasu wystąpienia klęski. Jednak procedura pozyskania środków z tego funduszu trwa kilka miesięcy, w związku z czym pieniądze na dotknięte powodzią mienie publiczne (szkoły, szpitale) mogłyby dotrzeć do Polski pod koniec roku. (...)

Marek Kozłowicz

Cały artykuł dostępny w Facility Manager 2(43)/2010