Źródłem tej prognozy jest Barometr CVO. To międzynarodowe badanie poświęcone branży CFM, które ma w tym roku swoją czwartą edycję. Inicjatorem projektu – obejmującego 12 państw – jest Grupa Arval. W Polsce badanie zostało przeprowadzone przez TNS OBOP w I kwartale 2009 r.; na pytania ankieterów odpowiedziało 300 osób na co dzień decydujących o polityce flotowej w swoich firmach. Tegoroczne badanie zostało podzielone na cztery części, dotyczące flot samochodowych, finansowania, środowiska naturalnego oraz wpływu kryzysu na politykę flotową.

Struktura flot
Z danych przedstawionych przez Barometr CVO wynika, że w polskich flotach zdecydowanie dominują samochody dostawcze. Szczególnie jest to widoczne w mniejszych firmach, w których lekkie samochody dostawcze stanowią aż 77%. Im większa firma, tym popularniejsze są auta osobowe. W przypadku największych firm, zatrudniających 500 pracowników i więcej, samochody dostawcze to połowa taboru. Polskie firmy rzadziej niż te w innych krajach Europy oferują pojazdy jako dodatek motywacyjny do wynagrodzenia pracownika – europejska średnia wynosi nieco ponad 30%, zaś w Polsce jest to tylko 9%.

Finansowanie – inaczej niż w Europie
Ciekawą tendencją w finansowaniu flot jest niemal dwukrotny wzrost popularności leasingu operacyjnego wśród największych firm w ciągu dwóch ostatnich lat – z 12% w 2007 do 23% w 2009 r. Ankietowani deklarowali, że w ciągu trzech najbliższych lat w jeszcze większym stopniu planują korzystać z leasingu operacyjnego. Wciąż jednak na polskim rynku flotowym dominuje zakup aut ze środków własnych – szczególnie w grupie najmniejszych przedsiębiorstw, zatrudniających do 10 pracowników. Aż 61% małych firm finansuje zakup pojazdów w ten sposób. Niewiele lepiej jest w większych firmach, w których również zdecydowanie dominuje ta forma finansowania. W kategorii wykorzystania leasingu operacyjnego, polski wskaźnik zdecydowanie odbiega od średniej europejskiej. Wynik badania wskazuje jednak, że czeka nas szybki wzrost popularności leasingu operacyjnego w dużych przedsiębiorstwach – wykazują one coraz większe zainteresowanie tym modelem finansowania.

Ekologia w polskich firmach
W badaniu Barometr CVO 2009 za pojazdy ekologiczne uznano samochody napędzane silnikami nowej generacji, biopaliwami, LPG lub gazem naturalnym, a także auta o napędzie elektrycznym i hybrydowym. Dwa ostatnie rodzaje pojazdów stanowią zupełny margines we flotach firmowych, rośnie natomiast udział trzech pierwszych – także w Polsce. Najczęściej wskazywane działania w aspektach związanych z ochroną środowiska naturalnego to przestawienie się na auta z silnikami nowej generacji (27%), korzystanie z innych środków transportu poza samochodami (18%), a także przeprowadzenie szkoleń z ecodrivingu i promowanie zasad car-poolingu, czyli udostępniania wolnych miejsc w samochodzie innym pracownikom firmy (obydwa rozwiązania wskazane przez 10% respondentów). Polskie firmy, w przeciwieństwie do europejskich, są mniej skłonne zastępować wideokonferencjami spotkania, na które pracownicy dojeżdżają autami (3%), czy też przynajmniej optymalizować trasy podróży (7%).

Polityka flotowa a kryzys
Polscy fleet managerowie, mimo światowego kryzysu, z optymizmem patrzą w przyszłość. Na tle Europy, odsetek firm planujących działania zmniejszające skutki kryzysu finansowego jest w naszym kraju bardzo niski. Nawet zmniejszenie zużycia paliwa jest przez rodzimych decydentów flotowych planowane niemal dwukrotnie rzadziej niż w innych krajach, gdzie przeprowadzono badania. A wydaje się, że wdrażanie programów oszczędnościowych powinno być permanentnym działaniem. Większość sposobów przeciwdziałania skutkom kryzysu finansowego jest przez polskich respondentów praktycznie niezauważona. Blisko 30% decydentów z największych firm uważa, że kryzys już wpłynął na zmiany w polityce flotowej, przy czym im mniejsza firma, tym jego skutki są postrzegane jako słabsze.

Eryk Chilmon

Komentarze
Janusz Kowalik, prezes zarządu Arval Polska
Po okresie kilkuletniego rozwoju w tempie 20% rocznie, polski rynek CFM – podobnie jak cała nasza gospodarka – staje w obliczu spowolnienia. Uważam, że przyspieszeniu ulegnie konsolidacja dość rozdrobnionego obecnie rynku. Branżowe raporty wskazują, że w 2008 r. dziesięć największych firm miała w nim 65% udziału, a na pozostałe – jest ich ponad 30 – przypadało 35%. Właśnie dla tego ostatniego segmentu wzrasta niebezpieczeństwo wypadnięcia z rynku albo to ze względu na brak możliwości finansowania nowych kontraktów lub z powodu ryzyka przejęcia przez większych graczy, dysponujących większymi zasobami finansowymi i bardziej kompleksową oraz profesjonalną ofertą.

Wojciech Drzewiecki, Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego SAMAR
Liczba aut kupionych przez klientów instytucjonalnych w ciągu czterech miesięcy 2009 r. zmniejszyła się o niemal 29%. Ich udział w rynku polskim skurczył się do 38,3% (45,7% przed rokiem). Ponad 36,2 tysiąca aut kupionych przez przedsiębiorców sfinansowały firmy leasingowe, w tym firmy zajmujące się tzw. full leasingiem. W porównaniu do roku ubiegłego, to wynik o jedną trzecią gorszy. Bezpośrednie zakupy przedsiębiorców (niespełna 7,7 tysiąca aut) spadły o ponad 33%. Opisane problemy z klientem instytucjonalnym znajdują bezpośrednie odzwierciedlenie w sprzedaży samochodów napędzanych silnikami wysokoprężnymi. Udział diesli wśród aut kupowanych przez firmy jest bardzo wysoki, stąd jakikolwiek spadek w tej części rynku niemal automatycznie oznacza słabsze wyniki całego sektora.


Corporate Vehicle Observatory
Projekt Corporate Vehicle Observatory powstał z inicjatywy grupy finansowej BNP Paribas oraz firmy Arval. To międzynarodowa instytucja ekspercka, która jest specjalistyczną platformą wymiany wiedzy i doświadczeń w sferze car fleet management. CVO został powołany do życia jako odpowiedź na coraz większe zainteresowanie tematyką pojazdów flotowych. Zrzesza różnych uczestników rynku motoryzacyjnego: producentów, dostawców, fleet managerów, ubezpieczycieli, dziennikarzy oraz przedstawicieli instytucji rządowych. Głównym zadaniem CVO jest identyfikacja nowych trendów na rynku CFM oraz inicjowanie dyskusji wokół najważniejszych dla branży problemów. Założone we Francji CVO, działa obecnie w 13 krajach – w 2009 r. dołączyła Wielka Brytania oraz Grecja.