Magazynowanie i transport części zamiennych, akcesoriów, podzespołów i komponentów do produkcji dla przemysłu motoryzacyjnego to dziedzina logistyki, w której konieczna jest dobra współpraca między głównym producentem a jego licznymi dostawcami oraz między głównym dystrybutorem a jego odbiorcami. Dlatego dla koncernów motoryzacyjnych bardzo istotna jest sprawna obsługa logistyczna. Klienci z sektora automotive oczekują dopasowania całego procesu logistyki do swoich potrzeb. Podobnie jest w pokrewnych sektorach przemysłu – wśród producentów maszyn drogowych, budowlanych i rolniczych, wózków widłowych, a także wytwórców urządzeń medycznych i sprzętu high-tech. Niezależnie od indywidualnych potrzeb klienta można wskazać grupę standardowych wymogów, jakie musi spełnić operator świadczący usługi logistyczne.

Dekalog operatora
Jednym z podstawowych wymogów jest czas realizacji usług. Szybkość dostaw to dla zleceniodawców sprawa kluczowa. Są już firmy, które oferują dystrybucję przesyłek z dostawą do odbiorcy w godzinach nocnych. Taką usługę ma np. CAT LC Polska, który towar wysłany z magazynu w godzinach popołudniowych dostarcza następnego dnia do godz. 8.00 rano do każdego miejsca w Polsce. Od razu trzeba jednak zaznaczyć, że klienci oczekują obecnie także szybkiej reakcji i dużej elastyczności w sytuacjach nietypowych.
Drugim równie istotnym wymogiem jest rzetelność. Zazwyczaj umowa reguluje poziom jakości usług świadczonych przez operatora logistycznego. Normą są aktualnie wskaźniki w granicach 98% i więcej, co dotyczy np. bezszkodowości i bezbłędności dostaw. Dla klienta to bardzo ważne, ponieważ w branży motoryzacyjnej często usługodawcy powierzane są produkty o dużej wartości, a przy tym jednocześnie delikatne lub cechujące się nietypowymi kształtami i zróżnicowanymi wymiarami czy wagą. Aby bezpiecznie je przechowywać i transportować, operator potrzebuje odpowiedniej infrastruktury – np. specjalnych regałów do składowania czy odpowiedniego zabezpieczenia podczas przewożenia. Duże znaczenie ma także przy tych działaniach stworzenie odpowiedniego systemu obsługi oraz przeszkolenie zajmujących się tym pracowników. Dodatkowym wyzwaniem dla sprawnej obsługi magazynowej jest ogromna liczba pozycji katalogowych (zazwyczaj sięgająca kilkudziesięciu tysięcy).
Kolejnym standardem jest przygotowanie procedur działania sytuacjach awaryjnych. Wreszcie nie mniejsze znaczenie odgrywa doskonała komunikacja i przepływ informacji między operatorem logistycznym a klientem i jego partnerami biznesowymi.

Łańcuch z częściami
W praktyce wygląda to tak, że wyspecjalizowana, zewnętrzna firma logistyczna wykonuje dla klienta cały szereg operacji. Dobrym przykładem jest CAT LC Polska pracujący na rzecz ponad 20 światowych marek samochodowych. Operator ten zdominował w Polsce rynek logistyki części zamiennych, a ponadto od kilku lat zajmuje się obsługą komponentów do produkcji motoryzacyjnej.
Przykładowy łańcuch logistyczny obsługiwany przez CAT wygląda następująco:
- z europejskiego magazynu centralnego klienta części zamienne są transportowane do magazynu regionalnego klienta w Polsce prowadzonego przez CAT.
- W magazynie regionalnym części są składowane, a następnie pracownicy kompletują zamówienia i przygotowują przesyłki do dystrybucji. Operator odpowiada też m.in. za inwentaryzacje i zarządzanie zwrotami.
- Przesyłki z magazynu regionalnego są dystrybuowane do sieci serwisowej klienta w Polsce, Estonii, na Litwie i Łotwie.
- CAT LC zajmuje się także obsługą przesyłek kierowanych na Ukrainę. W tym przypadku w grę wchodzi obsługa celna po obu stronach granicy, transport międzynarodowy oraz dystrybucja przesyłek z Kijowa do sieci serwisowej klienta na Ukrainie.
- Operator odpowiada również za transport zwrotny przesyłek od odbiorców do magazynu regionalnego lub centralnego, m.in. w ramach reklamacji, regeneracji lub utylizacji części.
W przypadku łańcuchów logistycznych CAT, podwykonawcy zajmują się jedynie transportem. – Nie ogranicza to jednak pełnej dyspozycyjności zakontraktowanych pojazdów pod potrzeby naszej firmy – podkreśla Piotr Chmielewski, business developement manager w CAT LC Polska.

Zastój pobudzi branżę
Niestety, producenci samochodów borykają się od kilku miesięcy z poważnym spowolnieniem. Prognozy na najbliższe 12 miesięcy też nie napawają optymizmem.
– Sytuacja jest bardzo trudna, zwłaszcza dla operatorów, którzy działają w sektorze przemysłu motoryzacyjnego. Analizując produkcję wybranych marek samochodowych w Europie, już teraz widać dramatyczne spadki, sięgające na niektórych rynkach nawet do 65% w porównaniu do końca 2007 roku – mówi Piotr Chmielewski.
Zjawisko to może zahamować rozwój branży logistycznej. – Ale – z drugiej strony – jest to czynnik stymulujący, zmuszający przedsiębiorstwa logistyczne do szukania nowych rozwiązań, zapewniających utrzymanie się na rynku w dobie kryzysu – uważa Chmielewski.
Logistykom nie pomaga też na pewno zbyt wolne budowanie nowych dróg w Polsce i modernizowanie starych.
Większe szanse na optymalizację procesów logistycznych dają powstające coraz częściej nowe magazyny o wysokim standardzie oraz coraz większe grono specjalistów pracujących w branży. Najszybsze rezultaty mogą jednak zapewnić operatorom systemy informatyczne wspierające działalność logistyczną, które dadzą element przewagi konkurencyjnej na coraz ciaśniejszym rynku.
– Na tym polu upatrywałbym największych szans rozwoju branży. Użycie aplikacji optymalizujących procesy i tworzących bardziej przyjazne środowisko dla klientów na pewno przyniesie pozytywny rezultat – podsumowuje Chmielewski.

Bartosz Wawryszuk